โครงสร้างผ้าทอ

ผ้าทอ เกิดจากเส้นด้าย 2 ชุดหรือมากกว่ามาสอดขัดสานซึ่งกันและกันเป็นมุมฉาก เส้นด้ายชุดหนึ่งขึงไปตามแนวยาวของผ้าเรียกว่า ด้ายยืน (warp) แต่ละเส้นเรียกว่า เส้นยืน (ends) ส่วนด้ายอีกชุดหนึ่งสอดขัดกับด้ายยืนตามแนวขวาง เรียกว่าด้ายพุ่ง (weft or filling ) แต่ละเส้นเรียกว่า เส้นพุ่ง (pick) เมื่อเส้นยืนและเส้นพุ่งขัดสานกันเรียกว่าโครงสร้างผ้า (construction) ซึ่งส่งผลต่อความคงทน (durable) ความสวยงามและผิวสัมผัสของผ้า (texture)

เมื่อกล่าวถึงโครงสร้างผ้าจึงเป็นการกล่าวถึงรายละเอียดและองค์ประกอบที่สำคัญๆ ของผ้าทอดังนี้

  • ลายทอ (weaves)
  • รายละเอียดต่างๆของเส้นด้าย ยืนและด้ายพุ่ง เช่น ชนิดเส้นใย ชนิดเส้นด้าย เบอร์ด้าย จำนวนเกลียว/นิ้วหรือเมตร ทิศทางของเกลียว จำนวนเส้นควบ ส่วนผสมเส้นใย
  • ความถี่ของเส้นยืนและเส้นพุ่ง/นิ้วหรือเซนติเมตร
  • ความกว้างหน้าผ้า

จำนวนเส้นยืนและส้นพุ่งเป็นตัวเลขแสดงจำนวน เส้นยืนและเส้นพุ่งต่อหนึ่งตารางนิ้วของผ้าดิบ (ผ้าทอที่เพิ่งออกจากเครื่องทอ) ซึ่งค่าตัวเลขนี้อาจจะเปลี่ยนแปลงไปหลังจากการย้อมสีและตกแต่งสำเร็จ โดยการหดตัวของเนื้อผ้า ตัวเลขที่เขียนนำด้วยจำนวนเส้นยืนก่อน เช่น 100 x 80 ซึ่งหมายถึง มีเส้นยืน 100 เส้นต่อนิ้ว และมีด้ายพุ่ง 100 เส้นต่อนิ้ว ตัวเลขนี้ชี้ให้ทราบถึงคุณภาพของผ้าผืน ค่าตัวเลขทั้งหมดยิ่งสูง คุณภาพ (ส่วนหนึ่ง) ของผ้าก็ยิ่งดี และยังสามารถใช้เป็นตัวชี้บอกถึงการหดตัวและความคงทน (ค่าสูง ผ้ามีโอกาสหดตัวน้อย)

 

ทีี่มา : http://www.thaitextile.org/index.php/blog/2015/08/58-ecofiber-woven1

บทความจาก นายสนั่น บุญลา

ผู้เชี่ยวชาญด้านผ้าทอ สถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอ

ใส่ความเห็น